Fyrstu tónleikarnir

Laugardagskvöldið rann upp að lokum. Eftir marga klukkutíma af óþörfum æfingum byrjuðu loks tónleikarnir. Svart og hvítt var klæðnaðurinn og voru allir sannfærðir að þetta yrðu skelfilegir tónleikar. Sjaldan hef ég haft jafn ótrúlega rangt fyrir mér og verið jafn hamingjusamur þegar spádómsgáfa mín fær falleinkun.

Öllum að óvörum var húsfyllir og færri komust að en vildu. Um 350 manns voru mættir á tónleikana. Fyrir band sem er vant því að spila fyrir 20 eldri borgara sem héldu að þeir væru að mæta í messu þá voru þetta mikil viðbrigði. Að sjálfsögðu hjálpaði það til að band úr tónlistarskólanum spilaði líka og svo bættist lúðrasveit lögreglunnar við í tveimur lögum. Fremsti rappari Súrínam var einnig gestur og svo fremsti Kazeko söngvari Súrínam. Þetta voru algerir Crossover tónleikar og þeir heppnuðust æðislega.

Toppurinn var nú samt í lokin þegar við spiluðum 3 lög eftir Lieve Hugo sem er goðsögn Kazeko tónlistar Súrínam. Eftirminnilegast fyrir alla karlkyns spilarana í grúppunni voru 4 þokkafullar dansmeyjar sem sungu bakraddir og fylltu huga allra af ósiðlegum kynórum, sem alltaf hjálpar tónlistinni.

En eitt sem jafnvel snerti mig meira og það voru áhorfendurnir. Ég held ég hafi aldrei spilað fyrir jafn þakkláta áhorfendur og áhorfendur sem tóku jafn mikinn þátt í því sem var verið að gerast á sviðinu.

Í Súrínam er engin klassísk tónlistarhefð. Þannig að fólkið hagar sér eðlilega á tónleikum. Það vill láta skemmta sér og er ekki hrætt við að sýna tilfinningar sínar. Annað en maður verður vitni af í evrópskum tónlistarhöllum þar sem allir virðast vera mættir til þess að láta sér leiðast, munurinn er að sumir fá borgað fyrir það meðan aðrir þurfa að borga.

Það er ekki náttúrulegt og þessir tónleikar kenndu mér það. Svo lengi sem tónlistin höfðar til frumþarfa fólks þá mun tónlistin lifa. En það er líka spurning um flutningin.

Partur af þessari ferð var einnig fræðslulegs eðlis, með tónleikum í grunnskólum. Einn kennari í skólanum mínum hefur gert það að ævistarfi sínu að leiða saman atvinnuhljóðfæraleikara og grunnskólabörn. Þegar maður hittir hann þá er það síðasta sem maður fær á tilfinninguna það að hann sé með mastersgráðu í klassískum gítarleik. Ég get án efa sagt að þessi maður hefur heilbrigðustu sýn á tónlist sem ég hef nokkurn tímann fyrirhitt og við töluðum mikið um þetta í ferðinni.

Að spila fyrir börn er með því erfiðasta sem maður gerir, af þeirri einföldu ástæðu að maður verður að halda athygli þeirra. Og maður verður að halda þeim aktívum. Það stríðir gegn náttúru barna að sitja kyrr og hlusta, þau verða að fá að taka þátt. Og fullorðnir verða að fá að taka þátt líka, þeir vilja bara sjaldnast viðurkenna það. Þessvegna er popp/rokk/rapp/folk/hip-hop tónlist svo miklu vinsælli en klassísk tónlist, af þeirri einföldu ástæðu að flytjendurnir fá áhorfendurna í lið með sér og búa til sameiginlega reynslu. Tónleikar hafa ekkert með tónlist að gera, þetta er spurning um samskipti.

Það munar til dæmis svo miklu þegar flytjendurnir koma brosandi inná sviðið og bjóða þannig áhorfendunum að taka þátt í flutningnum með sér. Ég hef gert endalausar tilraunir á þessu og það er bara staðreynd að afslappað andrúmsloft sem leyfir áhorfendunum að haga sér eins og þeir vilja haga sér býr til bestu stemninguna.

Þegar áhorfendur fá leyfi til þess að ganga aftur í barndóm þá verður allt fallegra.

Og þetta verða klassískir tónlistarmenn að taka til sín, hvar svo sem þeir eru. Þegar útí það er farið þá er ansi heimskulegt að setja þessi höft á sig eins og svo margir gera. Geðsjúklingar eru settir í spennitreyjur til að hafa stjórn á þeim, en hví er því þá þannig farið að svo margir klassískir tónlistarmenn fara sjálfviljugir í spennitreyjuna?