Göngutúr um stræti Paramaribo

Á sunnudagsmorgninum var smá frítími sem var ætlaður til þess að fólk gæti æft sig. Það er náttúrulega mesta fásinna í veröldinni að ætla að æfa sig í rúmlega 30 stiga hita þannig að ég fór í göngutúr með Kenneth, Lode og Jonatan. Við röltum að fyrstu algjörlega stefnulaust um stræti borgarinnar en ákváðum að lokum að taka stefnuna á árbakkan. Paramaribo liggur við fljótið Suriname sem er stærsta fljót sem ég hef nokkurn tímann séð. Stærstu gámaflutningaskip veraldar geta siglt þar um og lagst að bryggju. Jafnframt er fljótið það skítugasta sem ég hef séð en ekki stoppaði það innfædda að vaða útí og þvo á sér hárið. Morgunmatnum var haldið niðri með herkjum.

Við árbakkann var tiltölulega stór chill staður. Á hollensku stóð að þar væri hægt að fara í ókeypis sturtu og leggjast í sólbað án þess að borga fyrir það. Jafnframt var þar bæði eldhús og bar að súrínam stíl. Það var þó greinilegt að þessi staður var ætlaður fyrir vesturlandabúa því á matseðlinum var allt morandi í hamborgurum og álíka réttum. Ég fékk mér hins vegar súpu með brúnum baunum, kjúkling og saltkjöti, meðfylgjandi var hálft kíló af hrísgrjónum. Mér var sagt að þetta væri súrínamískur réttur að öllu leyti. Ekki varð ég svikinn og borðaði súpuna af bestu lyst.

Svona chill staðir voru útum allt í Paramaribo, staðir þar sem hægt var að setjast niður og hvíla sig án þess að skuldbinda sig að kaupa eitthvað. En auðvitað keypti maður alltaf eitthvað að drekka, annað væri ekki hægt. Það besta sem hægt er að gera í svona hita er að gera ekki neitt, sitja í skugga og stara á samferðafólk sitt og halda kjafti. Við urðum fljótt öll snillingar í þeirri list.

Smám saman fór aðgerðarleysið í taugarnar á okkur og við tókum stefnu í átt að markaðnum. Þar upplifði ég mesta kúltúrsjokk ferðarinnar. Markaðurinn var ekki undir berum himni, hann var í niðurníddum samhangandi bílskúrum með lítilli lýsingu. Maður þurfti að píra augun til að sjá það sem var á boðstólnum og eftir á að hyggja þá hefði maður betur ekki pírt augun. Við lágreist borð sat fólk sem annaðhvort þjáðist af næringarskorti eða var svo ótrúlega feitt að manni blöskraði. Feita fólkið sat næst inngangnum en eftir því sem innar dró þá birtist vonarleysið í öllu sínu valdi. Fólk leit til manns með biðjandi augum, ekkert var áreitið. Fólk bað hljóðlaust um að maður keypti eitthvað af þeim svo þau gætu framfært fjölskyldum sínum.

Við gátum ekki staldrað lengi þar við. Vonarleysið var yfirgnæfandi og til að kóróna allt þá keyrði Porche fram hjá þegar við gengum útúr markaðnum. Misskipting auðs í Suður-Ameríku er staðreynd sem fólk þarf að lifa við þar og í flestum tilfellum þá hefur fólk enga möguleika til þess að bæta líf sitt.

Við héldum leið okkar áfram og gengum í átt að miðbænum. Smám saman fækkaði fólkinu í tötrunum og við tók vel haldið fólk í vesturlandaklæðnaði með skartgripi sem maður sér iðulega á MTV sjónvarpstöðinni. Fólk heldur fast í sín sérkenni og sýnir þau án þess að hika. Maður sér á fólki um leið í hvaða stétt þau eru og það er erfitt að takast á við.

Súrínam er land án persónuleika. Þeir sem hafa hæfileika til þess yfirgefa landið og í flestum tilfellum snúa aldrei til baka, landið er staðnað. Báxít og sykurreyr eru helstu útflutningsvörur en gróðinn fer ekki í að bæta lífsskylirði fólkisins heldur í að byggja fín hótel fyrir lata vesturlandabúa.

Við fórum á eitt slíkt hótel, Holiday Resort hét það. Stórt og nýtískulegt hótel með sundlaug og sundlaugabar og tennisvelli og líkamsrækt og gufubaði og öllu því sem hugurinn girndist. Nema það er bara vin í eyðimörkinni. Gestirnir fara í lúxusferðir inní frumskógana og í fljótasiglingar en labba aldrei inní borgina sjálfa, vegna þess að það er ekki öruggt. Það var gott að komast í sund og kæla sig en ég varð enn fegnari þegar ég yfirgaf þennan gervistað uppfullan af veruleikafirrtu fólki.

En þetta er það sem stefna hitabeltislandanna er. Fá til sín ríka vesturlandabúa sem geta gert nákvæmlega það sama og þeir gera heima hjá sér. Þeir komast kannski í frumskóg sem er ekki til í Berlín en þeir komast aldrei í snertingu við fólkið.

Fólk byggir upp þjóðfélög og ég hitti fullt af fólki og allt átti það sameiginlegt að hafa ekkert sjálfstraust. Þetta er land sem hefur ekki mikið meira af fólki en Ísland en þar er her, her sem gerði byltingu fyrir nærri 30 árum síðan og murkaði lífið úr þeim sem voru á móti þeim. Sami her var viðstaddur stærstu páskaþjónustuna, daginn fyrir skírdag. Her sem fólkið hatar en þarf að horfa uppá á hverjum degi. Minnisvarðar um löngu gleymda bardaga eru útum allt og þeirra eini tilgangur virðist vera sá að láta túrista taka myndir, því ekki sér maður fallbyssur lengur útí náttúrunni í Evrópu. Allavega hef ég ekki séð þær.

Hvað gerir fólk án vonar?