vikubyrjun

Oft hefur verið sagt um fríþyrsta Íslendinga að þeir þurfi á fríi að halda þegar þeir koma til baka úr fríi erlendis. Flest okkar hafa þá þörf að skoða virkilega það sem hver borg hefur uppá að bjóða og kippum okkur ekkert upp við það að labba um götur og stræti í marga klukkutíma á dag.

Ekki var ég í neinni utanlandsreisu en helgin var ansi brjáluð og eins og flestar helgar þá byrjaði þessi á föstudagskvöldi.

Föstudagurinn sem leið var ansi mikill tónlistarnördadagur, ég var allan daginn í skólanum og allt kvöldið líka, æfði gjörsamlega yfir mig á píanóið og á básúnuna og á altinn. Ekki var mikill partýhugur í mér en það breyttist um leið og Marta hringdi í mig og spurði hvort ég nennti að koma á bar með sér og vinum sínum. Það voru víst 2 sellóstelpur, spænskar að ætt, sem voru í heimsókn hjá Mörtu og hana langaði að kynna þær fyrir vinum sínum því þær ætla sér að læra í Amsterdam næsta vetur.

Það var nú ansi kostulegt reyndar, ég var umvafinn spánverjum og til að bæta gráu ofan á dökkblátt þá kunnu þessar gesta sellógyðjur nær enga ensku þannig að ekki náði ég að tala mikið við þær og mig grunaði að allt sem ég sagði Mörtu að segja þeim hafi ekki skilað sér sem skyldi vegna stanslausa hlátraskalla sem ég þurfti að skýla mér fyrir í hvert skipti sem Marta opnaði munninn fyrir mína hönd.

Mig grunaði svona eiginlega að Marta væri bara að segja þeim sögur frá sambúðartímabili okkar, flestar ansi kostulegar ef útí það er farið.

En þetta var nú samt ansi skemmtilegt kvöld því að aðrir spánverjar voru þarna líka, og sumir hverjir með ansi góð tök á enskunni þannig að ég var ekki alveg á klaka settur hvað það varðaði.

Laugardagurinn byrjaði svo á mjög ókristilegum tíma, en vekjarasíminn minn vopnaður vasaljósi hringdi um klukkan hálf átta. Það á sér allt mjög góða skýringu en ég þurfti að mæta á æfingu í Utrecht klukkan 10 þar sem ég átti að spila alt-básúnu partinn í sálumessu Mozart. Þar sem óðs manns æði er að spila það kaldur þá þurfti ég að vera mættur uppúr 9 til þess að hafa tíma til að hita mig upp.

Þetta var reyndar söguleg æfing. Um er að ræða útskriftartónleika hjá kórstjórnunarnema í konservatoríunu í Utrecht og því miður er geta hans ekkert sérlega mikil og hljómsveitin sem hann náði að smala saman var að megninu til fólk utan tónlistarskóla. Það er nú samt svo gaman að spila þetta verk að maður fyrirgefur alla vankanta á verkefninu auðveldlega.

En vó, að spila þetta tekur á. Ég held ég hafi sjaldan verið jafnþreyttur eftir 3ja tíma æfingu í lífi mínu. Reyndar vil ég nú kenna Maarten um þetta en hann lét ekki sjá sig fyrr en klukkan 12, tveimur tímum of seint. Þannig að mestan hluta æfingarinnar þurftum við að spila þetta án stuðnings bassans, og það er þreytandi fyrir varirnar.

Eftir þetta maraþonhlaup sálumessunnar þá fann ég mig knúinn til þess að spila rólegheita æfingar á tenorinn svo að ég gæti nú spilað eitthvað aftur án þess að taka mér vikufrí sem ég annars sá fram á miðað við þreytuna í vörunum og tengdum vöðvum. Það var reyndar ótrúlega skemmtilegt, ég held ég hafi aldrei haft jafn gaman af því að spila rólegheita tækniæfingar og að lokum voru varirnar mjúkar og til í allt. Og sem betur fer, því að ég þurfti að fara í 2 partý þá um kvöldið.

Eftir að hafa sturtast og mettast heima hjá mér lá leiðin til Frans, sem er þriðja árs trompetstrákur í skólanum. Hann átti víst afmæli og hélt uppá það eins og tíðkast víst í hinum siðmenntaða heimi. Ásamt nokkrum öðrum þá spilaði ég nokkra afmælissöngva fyrir kallinn og var því vel tekið, þó ekki af nágrönnunum en við því var að búast.

Aðalpartý kvöldsins var svo heima hjá Adam, sem er mastersnemi í slagverksleik frá Ástralíu. Ég fór þangað með Noelle og að lokum fundum við húsið hans sem er 8 km frá miðborg Amsterdam, 15 km frá Diemen.

Þetta varð nú með áhugaverðari partýum sem ég hef faið í, vegna fjölda fólks sem var ekki í konservatoríinu. Adam þessi býr sem sagt með fólki sem hefur ekkert með tónlist að gera og fyrir fólk sem hefur mikið með tónlist að gera þá er þess konar fólk gulls ígildi.

Reyndar kom í ljós þegar líða tók á kvöldið að fólk átti nú meira sameiginlegt en það hélt í fyrst. Málið var nefnillega að meirihlutinn af þeim sem voru í partýinu áttu kærustu eða kærasta sem bjó í öðru landi, og stundum í annarri heimsálfu. Þetta var semsagt hálfgert fjarsambanda partý og mér leið eins og ég hefði skráð mig í einhvern stuðningshóp.

Hæ, ég heiti Ari og ég er í fjarsambandi.

Um leið og það er komið frá þá nefnilega opnast manni flestar dyr. Auðvitað var flörtað jafn mikið og í öðrum partýum en þar sem flestir voru nú í blessuðu fjarsambandi þá mynduðust ekki vonir og svo vonbrigði í kjölfarið. Þetta var semsagt alveg vonarlaust partý í vissum skilningi þess orðs, en á mjög jákvæðan hátt.

Það að eiga kærustu í öðru landi hefur nefnilega sína kosti og einn sá helsti er að það er engin pressa á manni. Enginn gerir miklar vonir til manns vegna þeirrar vitneskju að maður á kærustu í öðru landi og þegar engin er pressan þá getur maður hagað sér eins og maður á að sér að vera.

Ég hef nefnilega tekið eftir því að í mörgum tilfellum þegar fólk vill reyna að ganga í augun á einhverjum öðrum þá setur það sig í einhverjar stellingar og fer í það hlutverk. Hagar sér semsagt allt öðruvísi en það myndi annars gera. Allir kannast við það hjá sjálfum sér, maður efast um að maður sjálfur sé þess verður og býr þess vegna óafvitandi til eitthvað hlutverk. Að vera í svona hlutverki er skelfilegt en að fylgjast með svona hlutverkaleik er hin mesta skemmtun.

Það er reyndar partur af mannlegu eðli að vera í endalausum hlutverkaleik. Maður hegðar sér öðruvísi fyrir framan vini sína en fyrir framan kennara. Kærastan fær eina grímu en pabbinn þarf að takast á við aðra. Ég hef hins vegar reynt að vera algjörlega grímulaus uppá síðkastið og þau viðbrögð sem ég fæ eru stundum hreint út sagt æðisleg. Eða að skipta um grímur, nota daðursgrímuna á undirleikarann en föðurlegugrímuna á skólastjórann. Það er nefnilega ótrúlegt hvað fólk fer á taugum þegar það þarf að takast á við hegðunareinkenni sem það bjóst ekki við.

Kennarar búast yfirleitt ekki við að nemendurnir haldi utan um þá og segi þeim að allt verði í lagi en sannleikurinn er að jafnvel kennarar þurfa að heyra það líka. Ég vitna oft í biblíuna í þessum efnum og segi einfaldlega að maður verður að koma fram við náungann eins og maður vill láta koma fram við sig. Það síðasta sem ég vil fá frá fólki er einhver óttablandinn virðing og þess vegna sýni ég engum óttablanda virðingu, þó ég gerði það nú eflaust þegar ég var yngri.

Það leynast nefnilega margir góðir hlutir í biblíunni, eins ótrúlegt og það nú er miðað við þá forheimsku sem páfinn sýnir endalaust hvað varðar eyðnisfaraldurinn í Afríku. Hugsanlega undantekningin sem sannar regluna. En þetta er líka viss sjúkdómur hjá okkur manneskjunum að einblína of mikið á hið sem misferst eða er okkur ekki að skapi. Maður á ekki að dæma fólk vegna þess slæma sem það gerði, maður verður að líta á heildarmyndina.

Ég man eftir að hafa talað einhvern tímann við stelpu sem þoldi ekki Gustav Mahler og ástæðan hafði ekkert með tónlistina sem hann skrifaði að gera. Það sem hún þoldi ekki var að hann bannaði henni að skrifa sína eigin tónlist og þar með væri hann ekki þess virði að hún hlustaði á tónlistina hans. Góðir menn hafa alltaf eitthvað slæmt í pokahorninu eins og eitthvað gott leynist innan huga vonds fólks.

Um daginn sá ég þátt á National Geographic um Auswitz, er ekki viss með stafsetninguna. Þar var verið reyna að bera kennsl á þá starfsmenn Nasistanna sem þar unnu með því að fara yfir myndaalbúm sem kom nýlega fram á sjónarsviðið. Inná milli mynda af líkhrúgum fólks sem hafði verið sett í gasklefana voru myndir af starfsfólkinu í lautarferð. Fjölda manna og kvenna sem naut bara lífsins og ef maður hefði einungis séð þær myndir þá hefði maður eiginlega orðið glaður í hjarta sínu vegna þess að glaðværðin á myndunum var mjög smitandi ef maður leit á þær einar og sér. En samt tók það fólk þátt í fjöldamorðum á Gyðingum. Það er mjög erfitt fyrir fórnarlömb helfararinnar að skilja og mun hræðilegra, af því að þeir sem völdu fólkið sem átti að taka af lífi voru engin skrímsli, þau voru manneskjur af holdi og blóði, eins og þú og ég.

Og það er eitthvað sem er vert að hugsa um.