Hitabylgja

Var að koma úr ískaldri sturtu en er byrjaður að svitna aftur. Voða skrýtið eitthvað.

Það er reyndar eitt jákvætt við þennan hita og það er það að maður þarf eiginlega ekkert að borða. Borðaði bara eina máltíð í dag, kvöldmat með Grími. Við fengum okkur ítalska pizzu og átum á Bloemgracht.

Það var masterklass með David Kutz í dag í skólanum. Hann er túbuleikari í útvarpshljómsveitinni hér í Hollandi, ég vona að ég fari með rétt mál, og hann er frábær kennari enda þaulmenntaður í kennslufræðum, hvorki meira né minna en með doktor frá Northwestern University í Chicago sem að öðrum ólöstuðum er hugsanlegast fremsta low brass pedagóg deild í heiminum, hvað fræðiþáttinn varðar allavega. Alltaf má deila um listræn gildi.

Ég reyndar gat ekki spilað í masterklassanum þar sem varirnar mínar voru í fokki í dag. Búinn að spila andskoti mikið uppá síðkastið og svo er hitinn svo óbærilegur að ég svitna stöðugt og varirnar því síblautar af saltfylltum svitanum sem valda varaþurrki.

Mér tókst nú samt að æfa mig í tæpan klukkutíma í dag eftir masterklassinn og var ég mjög sáttur með útkomuna.

Ég var fyrr í kvöld að greina úrvinnsluna í Eroica sinfóníu Beethoven, hljómfræðilega séð. Mjög skemmtilegir hlutir þar í gangi og verður gaman að kafa dýpra ofan í verkið. Eroica sinfónían verður á sömu tónleikum og þegar ég spila Larsson.

Oft er talað um að 5. sinfónía Beethoven sé fyrsta rómantíska sinfónían en að mínu mati þá er Eroica miklu rómantískari en fimman. Rómantískari hvað útvíkkun á forminu er að ræða, tilfinningarnar eru kannski ekki jafn öfgakenndar en rómantík snýst ekki bara um einhverjar tilfinningar, sem allir túlka hvort sem er mismunandi.

Tilfinning er, nú skortir mig gott íslenskt orð, by-product í tónlist. Tónlist í eðli sínu er án tilfinninga, flytjandinn verður að gefa nótunum líf. Þess vegna getur tónlist ekki verið væmin, hún getur aðeins verið flutt á væminn hátt.

Ég verð að játa það að ég á alltaf bátt með að taka fólk alvarlega sem predikar það að maður verði að fylgja hjartanum þegar maður spilar tónlist. Eins og að þeir sem hafa fengið sér göngutúr í Amsterdam vita að ef maður fylgir aðeins eðlisávísun þá er líklegra að maður villist en ef maður hefur fest kaup á korti.

Maður verður að gera það sama í tónlist, kortleggja kvikindið eins og Grímur myndi orða það. Vera með fastan ramma en innan hans má gera allskonar vitleysu ef maður vill, svo fremi að maður fari ekki út fyrir rammann. Er það ekki svo að fyrst kemur striginn og svo málverkið?

Mest af tónlist sem er saminn fylgir ákveðnu kerfi, kerfin eru jafn fjölbreytt og strigastærðir í myndlist. En það er alltaf einhver rammi. Jafnvel í nútímamúsík sem enginn skilur neitt í þá er einhvers konar kerfi og það er alltaf hægt að finna það kerfi ef maður veit eftir hverju maður þarf að leita.

Hvort sem það sé 3. sinfónía Mahlers eða Help með Bítlunum þá er einhver rammi utan um verkið. Hvað á maður að gera þegar maður ætlar að fylgja hjartanu þegar maður stjórnar Bruckner 8. sinfóníunni sem tekur rúmar 75 mínútur í flutningi? Og mikið rosalega kom orðið maður oft fyrir í þessari setningu sem ég skrifaði. Þetta getur gerst þegar maður fylgir hjartanu. Ok, fólk skilur þetta, vona ég, en það er samt eitthvað sem mætti vera betra.

Það vill nú bara til að ég á heima í tónlistarheiminum, en tónlistarheimurinn er ekkert öðruvísi en aðrir heimar. Allt á sér hliðstæður í öðrum heimum. Lindberg er Maradona básúnuheimsins, Jörgen er Messi. Og rétt eins og með fótbolta þá er voða erfitt að koma í orð hvað maður líkar við tónlist. Jú, maður getur sagt eitthvað tæknilegt en það er voða erfitt að koma í orð þeim aragrúa tilfinninga sem maður finnur fyrir meðan maður hlustar á tónlist. Eins og einhver sagði, að tala um tónlist er eins og að dansa um arkitektúr.

Og þá að sjálfsögðu í þeirri merkingu að maður forðast tækniheiti. Að tala um tónlist er ekki að segja hvað sé dramatískt þegar forsjöundahljómurinn í C umbreytist í þýskan í H í fimmsexundarstöðu en leysist með gabblausn á fimmta af fimmta í C með viðbættri sjöund og lítilli 9und með þríund að sjálfsögðu í bassa. Aðeins sá með ansi góða hljómfræðivitund getur fylgt eftir því sem ég skrifaði rétt í þessu, fyrir flesta er þetta bara eitthvað bull sem segir ekki neitt og vekur bara upp fleiri spurningar. Rétt eins og ég myndi spyrja mig fullt af spurningum þegar ég gengi út af dansýningu um Salinn í Kópavogi.

Mestu músíkantar í heiminum geta ekki svarað því af hverju tónlist snertir þá svona og enn síður geta þeir svarað því af hverju tónlist þeirra snertir miljónir manns úti um allan heim.

Með þessu kem ég enn og aftur að hinni gullnu spurningareglu. Hvað? Hvernig? Hví?

Í réttri röð að sjálfsögðu. Einungis krakkar á afskaplega leiðinlegum aldri spyrja endalausra hví spurninga, eða af hverju. Í sálfræðinni heitir þetta skeið einhverju svakalega fínu latnesku nafni ef ég man rétt, og eins og með öll latnesk nöfn þá er ég búinn að steingleyma hvað það var. Síðan eru þeir fullorðnu sem lifa greinilega einhverju leiðindalífi og fá einhverja útrás við að spyrja fólk af hverju í sífellu vitandi það að enginn mun geta svarað.

Við getum nefnilega ekki svarað þessari leiðindaspurningu. Við getum aðeins ímyndað okkur. Og við getum aðeins ímyndað okkur fyrst þegar við höfum svarað því hvað og hvernig eitthvað gerðist.

Berio gerði þessa spurningu að mikilvægum hlekk í sekvensu sinni fyrir sólóbásúnu. En trúðurinn heimsfrægi, allavega í Evrópu, Grock spurði víst fólk í sirkúsnum alltaf af hverju það væri að hlægja að honum. Af því að þú ert fyndinn. Dööööö.

Ég fann út rétt í þessu að ég kem aftur til Amsterdam sunnudaginn 25. en ekki laugardaginn 24. eins og ég hélt. Æ, það er nú bara fínt. Missi samt af einni æfingu vegna þess en það er nú enginn heimsendir. Maður slaufar nú einni æfingu fyrir aukadag á Íslandi.

Ekkert minnkar hitinn hérna og ekki finn ég fyrir hungri þótt ég hafi borðað fyrir rúmum 8 klukkutímum. Þetta er stórmerkilegt, og síðan kem ég heim og þarf að vera síborðandi til þess að halda á mér hita. Eða kannski er þetta sólin og ég er byrjaður að ljóstíllifa.

Þegar ég er farinn að spyrja sjálfan mig útí það hvort ég sé byrjaður að ljótíllifa þá er bloggið greinilega orðið of langt og mál að linni. Og jei, ég heyrði garnagaul ;)

Lifið heil.