mate 2

Er að sötra Mate.

Eftir stuttan en árangursríkan svefn ákvað ég að fara bara á fætur, fyrir allar aldir. Nú er maður að fara í frí með fjölskyldunni og öllu kurteisara að vera með samstilltan sólarhring. En annars hefur mér aldrei tekist að blanda jafn gott Mate, stoltur af því. Yfirleitt hef ég blandað það of sterkt og fengið koffínsjokk í kjölfarið, en nú er ég bara glaður.

Ég finn reyndar að líkaminn er þreyttur, en hugur minn er ferskur sem aldrei fyrr.

Ég er að detta aftur inní Lord of the Rings, ef núna að vinna mig í gegnum myndirnar, 2 myndir búnar og sú þriðja verður tekin fljótlega. En einnig las ég annálana í lok bókarinnar, ég bara varð að lesa kaflann um Aragorn og Arwen, ætli ég hafi ekki bara verið svona rómantískur.

En talandi um rómantík, ég hef eflaust minnst á það áður að ég er mikilli aðdáandi Jane Austin, eða sérstaklega þeirra kvikmynda og þátta sem búið er að gera, Sense and Sensibility og Pride and Prejudice, til þess að nefna eitthvað. Það sem heillar mig svakalega við þann heim sem er til sýnis þar, er hve allt er í föstum skorðum. Það eru vissar leikreglur. Fólk er kynnt og ef viðkomandi karlmaður hefur áhuga á nánari kynnum þá sendir hann handskrifað sendibréf þess efnis þar sem hann boðar heimsókn sína á heimili stúlkunnar, sem býr iðulega enn hjá foreldrum sínum. Hann kemur svo að lokum í heimsókn, mánuði eftir að bréfið var ritað, og eyðir löngum tíma með allri fjölskyldunni í setustofunni áður en haldið er útí heilsubótargönguferð. Svo smám saman skilur karlmaðurinn sig að með þeirri stúlku sem hann hefur áhuga á og nær nánara samtali við hana, en alltaf kurteist, því ættingjar hennar ganga í humátt á eftir.

Ef maður ber þetta saman við í dag þá verð ég nú að segja að heimurinn í dag er ansi grátlegur. Og ég kenni feministum um, hvers virði er jafnrétti ef að epísk rómantík er úr sögunni? Nú halda foreldrar að þeir geti fylgst með börnum sínum svo lengi sem þau hafa gsm síma. Það er nú ekki alveg þannig í raunveruleikanum.

Síminn er nefnilega ein af mörgum nútímatæknum sem segir manni bara hálfan sannleikann og þess vegna er mjög auðvelt að draga rangar ályktanir. Og fólk er nú ansi snjallt í að ljúga sig út úr vandræðum, talandi ekki um í gegnum síma þegar viðkomandi horfir ekki í augun á þeim sem logið er að, ja skrökvað er að. Er að undra að yngri kynslóðir dagsins í dag eru stórundarleg fyrirbæri?

Og þetta gerist svo hratt að það er með ólíkindum. Ef við einbeitum okkur að gsm símum í smá stund. Þegar ég var í 8. bekk þá átti einn strákur í bekknum mínum gsm síma, Nokia 5110, sá sími var aðalega notaður til þess að leika sér í snake. Algengast var að vera með frelsis númer án inneignar, þannig að það var bara hægt að hringja í símann, ekki úr honum. 2 árum síðar voru að ég held allir í bekknum mínum komnir með síma og nú voru það smsin sem skiptu máli. Ekki leið á löngu þar til fólk var búið að afbaka tungumálið til þess að flýta fyrir textaskeytum, angi frá irkinu sem var bóla fyrir farsímaruglið og þar sem tvípunktur og svigi varð að brosi. :)

omg: oh my god
brb: be right back
fcu: fuck you
u k?: are you ok

aðeins nokkrar af skammsetningunum.

En það sem er svo merkilegt er að þessi smáskeyta mállýska er farin að gera innreið sína inn í venjulegt tungumál. "Ég bara OMG þegar ég sá hann!" sagði 15 ára stelpa sem ég labbaði fram hjá í Kringlunni um jólin. Fólk er stundum hætt að hlægja, það segir bara lol. Sem fyrir áhugamenn þýðir laughing out loud. En nú getur maður semsagt sagt bara lol og sleppt því að draga athygli að sér vegna hláturmildi manns.

Það er þó eitt sem mér finnst mjög jákvætt við þessa tækni, og það er að tæknin gefur fólki með slæmt sjálfsálit og lítið sjálfstraust í mannlegum samskiptum tækifæri til að tjá sig, án þess að eiga á hættu að einhver líti undan eða skipti um umræðu efni þegar það er að tjá sig.

Hver hefur ekki lent í því að tala við einhvern sem maður metur mikils og endalaust verið að velta því fyrir sér hvað hreyfingar viðkomandi merki. Æ, hann horfði undan þegar ég sagði þetta, hann hefur kannski engan áhuga að heyra það sem ég hef að segja. Smám saman brotnar maður niður meira og meira og að lokum hefur maður bara hljóð innan um aðra vegna þess að maður veit að allir munu halda að maður sé bara eitthvað skrýtinn.

En nú hefur það breyst og nú getur maður kynnst fólki virkilega fyrir alvöru. Því að maður er að tala við manneskju sem hefur notendanafn en ekki manneskju sem hreyfir sig og lokar augunum eða prumpar.

En það hefur sína galla líka.

Við sem fólk höfum innbyggt gen sem snýst eingöngu um að komast af, því að jú, okkar takmark er að koma erfðaefni okkar áfram, og þá er betra að vera lifandi. Þetta gen virkar ekki í gegnum netið, af því að varnarkerfi okkar byggist á hormónum og hugboðum. Lyktarskynið er til dæmis ótrúlega mikilvægt þegar kemur að makavali. Lyktin leiðir okkur að manneskju af hinu kyninu sem er erfðafræðilega hæft til þess að ala barn í samvinnu við eigin gen.

Allir hafa líka einhvern tímann séð einhvern og vitað um leið að það væri persóna sem maður vildi ekki kynnast betur. Sá sem segir að svo sé ekki er lygari og í afneitun, því að þetta er bara varnarkerfi okkar að spila inní. Hormónanæmi okkar skynja hluti sem meðvitundin greinir ekki, sama hve maður er á móti því. Fordómar er eitt dæmi, auðvitað á maður að gefa öllum séns en fordómar er partur af varnarkerfi okkar, til hins betra eða til hins verra. Sem betur fer tel ég að flestir í okkar vestræna samfélagi hafi þróast í átt frá þeirri þörf að útrýma þeim sem maður hefur fordóma fyrir, en það þurfti heila heimsstyrjöld til þess að ná því fram í Evrópu, og nú eru önnur heimsvæði að nálgast það sama, semsagt þörf fyrir stórkostlegt stríð til þess að breyta meðvitund fólks.

En já, tölvutæknin og símatæknin kippir varnarkerfi okkar úr sambandi og hugur okkar hefur eiginlega bara tvær leiðir til þess að fást við þann vanda, og það eru öfgarnar. Maður annaðhvort vantreystir öllum eða treystir öllum fullkomlega.

En það sem ég hef áhyggjur af er að þetta smiti útfrá sér í raunveruleikann, að fólk vantreysti öðru fólki af því að það er komið úr þjálfun með það að treysta á varnarkerfi sitt. Og þar sem er ekki traust, þar er óhamingja. Þegar maður treystir ekki lengur á það sem líkami manns segir manni þá er illt í efni. Fólk gæti lent í tilgangslausum ástarsamböndum vegna þess að það treystir ekki innri röddinni hjá sjálfu sér, eða fólk gæti misst af mikilvægum kynnum vegna þess sama.

Það er eitt gott orðatiltak sem er á það leið að maður verði að grípa gæsina á meðan hún gefst, stuðlar að sjálfsögðu eins og öll góð máltæki. Því ef maður staldrar við byrjar að hugsa þá er gæsin farin, í raunveruleikanum þá ná þeir árangri sem hika ekki, manni mistekst kannski í 90 % tilfella en á móti kemur að maður reynir oftar og þá samanlagt heppnast manni þá oftar en þeim sem reynir sjaldnar með kannski betri prósentutölu á bak við sig.

En þar sem við getum meira og minna átt nafnlaus samskipti við fólk útum allan heim þá höfum við meira varan á okkur og pössum okkur á að láta ekki gera at í okkur. Það er að sjálfsögðu mikilvægt að passa sig, en þegar það viðhorf er farið að mergsjúga raunveruleikann þá eiga viðvörunabjöllur að klingja.

Um daginn þá sá ég í íslenskum fréttaskýringaþætti smá umræður um nafnlaus komment á netinu sem sum hver eru ansi ógeðsleg. Eitthvað sem maður myndi aldrei segja í raunveruleikanum fær að flakka í skjóli nafnleyndar, en á móti kemur að maður getur ekki tekið mark á þeim sem skrifar ekki undir nafni.

I don´t care what you think, I am just here to entertain you,

virðingafyllst,

Sigurbjörn Ari Hróðmarsson